Hilarij Anglež, Ljubezenske pesmi (dvanajsto stoletje)
Srednjeveške pesmi, zbrane v monografiji Johna Boswella Krščanstvo, družbena strpnost in homoseksualnost, v tokratnem junijskem ciklu Duhovne misli dneva pričajo o nadčasovnosti ljubezni, umetnosti in strpnosti prav toliko kot o sovraštvu, propagandi in nestrpnosti. Naj nas ljudstvo leta gospodovega 2026 strezni, da niso ne domnevno premeteni homofobni argumenti ne domnevno novotarna homoerotična lirika produkt moderne dobe. Nisi ti tisti, ki uči veke, davni vek uči tebe.
Hilarij Anglež, učenec znamenitega sholastika Pierra Abélarda je živel v dvanajstem stoletju. V vrsti ohranjenih pesmi poveličuje lepoto angleških mladeničev in se vedno znova pritožuje nad njihovo nedostopnostjo. Hilarijeva poezija ni zgolj posnetek klasičnih virov ali vaja v pisanju. Njegovi verzi so odločno osebni.
»Ad Puerum Andegavensem«
Puer pulcher et puer unice,
Que mittuntur a tuo suplice
Scripta, precor, benignus inspire,
Vide, lege, lectaque perfice.
Ego tuis affusııs genibus,
Genu flexo junctisque manibus,
Ut de tııis unus suplicibus,
Et lacrimis utor et precibus.
Loqui presens presenti vereor;
Sermo fugit, et mutus teneor.
Scripto tandem morbum confiteor,
Cunfitensque salutem mereor.
Satis, miser! pene sustinui
Dum amorem celare volui;
Cum caelare non ultra potui,
Manus victas tendem exibui.
Eger ego deposco medicum
Tendens manus ad modum suplicum
Solus habes emplastrum unicum:
Ergo serva me tuum clericum.
Gravi diu detentus carcere,
Non inveni qui vellet parcere;
Cum absolvi non possim munere,
Vitam duco pejorem funere.
O! Quam vellem ut velles precium,
Meus dolor! meum exicium!
Es nescius qııod esse vicium
Decrevisti tale commercium.
Certe, puer, hoc est inscicia,
Quod (est) tibi tanta duricia
………………………………
Qui sit pulcris ex pudicicia.
Castitatis grave propositum
Condemnavit pulcrum Ipolitum;
Pene Joseph venit ad obitum,
Dum regine contensit libitum.
»Ad Puerum Anglicum«
Ave, puer speciose, qui non queris precium,
Qui te dono conparari summum ducis vicium;
In quo decor et honestas delegit hospicium;
Forma cujus sibi capit oculos spectancium.
Crinis flavus, os decoruın cervixque candidula,
Sermo blandııs et suavis; sed quid laudem singula?
Totııs pulcher et decorus, nec est in te macula;
Sed vaccare castitati talis nequit formula.
Cum natura te creavit, dubitavit paululum
Si proferret te puellam, an proferret masculum;
Sed dum in hoc eligendo mentis figit oculum,
Ecce prodis, in cummune natus ad spectaculum.
Postquam vero tibi manum extremam adibuit,
Est mirata quia talem te creasse potuit;
Sed naturam in hoc solum erravisse patuit,
Quod, cum tanta contulisset, te mortalem statuit.
Tibi nequid conparari quislibet mortalium,
Quem natura sibi fecit singularem filium;
In te sibi pulcritudo legit domicilium,
Cujus nitet caro cara, candens uti lilium.
Crede mihi, si redirent prisca Jovis secula,
Ganimedes jam non foret ipsius vernacula;
Sed tu, raptus in supernis, grata luce pocula,
Gratiora quidem nocte Jovi dares oscula.
Puellarum juvenumque votum extas publicum;
Te suspirant et exoptant quem noverunt unicum.
Errant quidem, inmo peccant qui te vocant Anglicum;
Et vocalem interponant, et dicant angelicum.
»Ad Puerum Anglicum«
Puer decens, decens floris,
Genma micans, velim noris
Quia tui decus oris
Fuit mihi fax amoris.
Ut te vidi, ınos cupido
Me percussit; sed diffido;
Nam me tenet mea Dido
Cujus iram reformido.
O Quam felix ego forem,
Si per novum suscessorem,
Asuetum juxta morem,
Declinarem hunc amorem.
Inpetrabo, sicut credo;
Nam in predam tibi cedo.
Ego preda tuque predo:
Me predoni tali dedo.
Nam et rector superorum,
Ractor olim puerorum,
Si nunc esset, tam decorum
Ad celeste ferret torum.
Aula tandem in superna,
Satis prontus ad alterna,
Nunc in toro, nunc pincerna,
Jovi fores gratus una.
Oddajo je pripravil Metod.
Pesmi je prevedla Mojca Šoštarko, manjkajoče prevode je dopolnil Metod (prevajalki in uredniku zbirke se zahvaljujemo za dovoljenje za uporabo pemi).
Srednjeveško skladbo O Roma Nobilis sta izvajala Marjana Jocif na kljunasti flavti in Tilen Udovič na vieli.
Tehnicirali so Robbie, Niña in Seliškar. Lektoriral Aleš. Brali smo Čeh, Patrik in Sara.
